CategoriesBài viết vĩ mô

[LẠM PHÁT MỤC TIÊU – P2]

Khi mà cả tỷ giá hối đoái và tổng lượng tiền tệ đều không thể hoàn thành trọn vẹn nhiệm vụ làm “cái neo danh nghĩa”, các nước bắt đầu chuyển sang cuộc hành trình tiếp theo, đó là lấy “lạm phát mục tiêu” làm chiến lược thực thi chính sách tiền tệ.

Đầu tiên là New Zealand vào năm 1990, kế tiếp là Canada vào năm 1991, Anh năm 1992. Sự hiệu quả tuyệt vời trong việc thực thi chính sách ở cả 3 quốc gia trên đã tạo động lực để Thụy Điển, Phần Lan, Úc, Tây Ban Nha, … và hàng loạt quốc gia khác gia nhập sau đó.

Thành quả của chính sách “lạm phát mục tiêu” đến 3 quốc gia triển khai đầu tiên

Nhiều người lầm tưởng chiến lược “lạm phát mục tiêu” với mấy cái mục tiêu mà quốc hội Việt Nam đặt ra hàng năm về lạm phát là một. Thực tế 2 cái này hoàn toàn khác nhau. Tại sao lại như vậy?

Chúng ta cần hiểu khi coi một chỉ tiêu làm “cái neo danh nghĩa” thì NHTW phải kiên định với mục tiêu đó trong dài hạn, coi đó là mục tiêu then chốt, các mục tiêu khác chỉ là thứ yếu. Nếu các NHTW coi lạm phát là mục tiêu này thì:

(1) Họ phải công khai rõ ràng về con số lạm phát mục tiêu trong trung dài hạn (không phải ngắn hạn hàng năm) với dân chúng.
(2) Cam kết về mặt thể chế đối với mục tiêu đó, coi đó là tôn chỉ chính sách của mình.
(3) Thông tin đầy đủ và minh bạch về mọi biến số sẽ tác động đến lạm phát, không chỉ riêng tổng lượng tiền tệ.
(4) Lạm phát chính là KPI đo lường mức độ năng lực điều hành của NHTW trong mắt dân chúng.

Continue reading
CategoriesBài viết vĩ mô

Ngân hàng trung ương của các ngân hàng trung ương

Đồng Euro ra đời và sự trỗi dậy mạnh mẽ của Trung Quốc trong hai thập kỷ qua đã làm nhiều người nghi ngờ vị thế thống lĩnh của đồng USD. Tuy nhiên với những gì đang diễn ra hiện tại, chúng ta lại thấy điều ngược lại. Nền kinh tế thế giới đang ngày càng phụ thuộc nhiều hơn vào đồng tiền này và Cục dự trữ liên bang Mỹ (FED) đã và đang thể hiện mình không chỉ là ngân hàng trung ương của riêng người Mỹ.

Quay trở lại thời điểm tháng 3 vừa qua, sự bùng nổ của Covid đã làm thị trường tài chính toàn cầu chao đảo khi giới đầu tư ồ ạt rút vốn khỏi các tài sản rủi ro và tìm nơi trú ẩn. Trái phiếu chính phủ Hoa Kỳ là sự lựa chọn tốt nhất, nhưng trong ngắn hạn nguồn cung của trái phiếu bị thiếu hụt nên đồng USD lúc này cũng trở thành tài sản được săn đón.

Mặt khác, đồng tiền này đang chiếm tới 70% các giao dịch thương mại thế giới, 90% giao dịch ngoại tệ toàn cầu, hơn 60% tổng dự trữ ngoại tệ mà NHTW của các nước trên thế giới nắm giữ và đây cũng là đồng tiền tiêu chuẩn trên thị trường năng lượng toàn cầu, thứ thiết lập lên đế chế Petrodollars hùng mạnh.

Khi kinh tế thế giới xuất hiện vấn đề, hoạt động thương mại và thị trường tài chính toàn cầu sẽ sớm đối mặt căng thẳng, lúc này đồng USD sẽ ngay lập tức trở thành tâm điểm chú ý bởi tất cả hoạt động thương mại và tài chính của một quốc gia sẽ ngưng trệ nếu quốc gia đó không còn đủ USD để can thiệp và xoa dịu cơn khát.

Một vấn đề nữa đang ngày càng quan trọng đối với vị trí ngôi vương của USD chính là hoạt động tín dụng quốc tế, hoạt động vẫn đang được coi là một trong những ngòi nổ lớn nhất cho cuộc khủng hoảng toàn cầu tiếp theo.

Dữ liệu thống kê chỉ ra rằng tín dụng cấp bằng đồng USD cho các tổ chức phi ngân hàng ngoài Hoa Kỳ đã tăng từ 9% GDP toàn cầu năm 2007 lên 14% vào năm 2018 và xu hướng này chưa dừng lại. Trong khi đó tín dụng quốc tế có mệnh giá bằng Euro và Yên Nhật đang dần được thay thế bằng đồng USD.

Tỷ lệ cấp tín dụng trên GDP toàn cầu cho các tổ chức phi ngân hàng ngoài Hoa Kỳ

Viễn cảnh này nói lên điều gì? Một thị trường tài chính toàn cầu đang ngày càng phụ thuộc hơn vào đồng USD? Và điều gì sẽ xảy ra nếu sự cẳng thẳng xuất hiện trên thị trường tài chính? Ai sẽ là người đứng ra xử lý mớ hỗn độn này?

Continue reading
CategoriesBài viết vĩ mô

Balance của Fed

Bảng cân đối kế toán của Fed nói riêng hay các ngân hàng trung ương nói chung là một báo cáo đặc biệt và không giống bất cứ báo cáo tài chính nào mà chúng ta từng đọc. Nó được coi là bản báo cáo quan trọng bậc nhất khi đóng vai trò là kim chỉ nam cho những ý đồ của tổ chức quyền lực này.

Vậy trong báo cáo tài chính này có gì đặc biệt và nó đã thay đổi ra sao khi Fed đối phó với sự bành trướng của Covid? Cách hành xử của Fed vào năm 2020 giống và khác năm 2008 thế nào? Và liệu Fed đã sử dụng hết các công cụ mà mình đã công bố?

Hôm nay chúng ta sẽ cùng nhau mổ xẻ Balance (bảng cân đối) của Fed. Và dĩ nhiên, một bên sẽ là tài sản và một bên là nguồn vốn. Giống các Banlace khác, 2 bên phải luôn bằng nhau.

Nhìn chung tài sản của Fed chủ yếu tồn tại dưới 3 dạng: Chứng khoán nắm giữ (do chính phủ và các tổ chức tài chính phát hành) – Securities Held Outright, các Cơ sở thanh khoản – Liquidity Facilities (thứ được biết đến với hàng tá ký tự viết tắt để dễ bịt mắt người dân Mỹ) và một số khoản vay lớn để cứu trợ những tổ chức cụ thể –   (thứ sẽ gây hàng loạt tranh cãi sau khi khủng hoảng qua đi).

Continue reading
CategoriesBài viết vĩ mô

Đừng hiểu lầm cứ bơm tiền là lạm phát

Khi nền kinh tế thế giới đang chịu những tác động nặng nề chưa từng bởi Covid-19 gây ra thì cũng là lúc các quốc gia phải đồng loạt bơm tiền thậm chí là không giới hạn để cứu vớt nền kinh tế của mình. Không ít ý kiến cho rằng điều này sẽ gây ra lạm phát lớn về sau này và từ đó ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân. Nhưng sự thực thì bơm tiền không đồng nghĩa với lạm phát trong tương lai!

Chúng ta có thể hiểu đơn giản lạm phát là sự mất giá nhanh chóng của đồng tiền, nó là kết quả của sự chênh lệch giữa hàng hóa và cung tiền trong nền kinh tế. Khi tiền quá nhiều trong khi hàng quá ít thì khó tranh khỏi sự khan hiếm của hàng hóa sẽ đẩy giá cả của chúng tăng nhanh và từ đó gây ra lạm phát. Nhưng tại sao việc ngân hàng trung ương bơm tiền lại chưa chắc đã gây ra lạm phát? Câu hỏi này sẽ chỉ được trả lời khi chúng ta mổ xẻ được nguồn gốc của cung tiền.

Continue reading
CategoriesBài viết vĩ mô

Unsual Easing

Theo chú Giang chia sẻ thì trước đây Willem Buiter có đưa ra 2 định nghĩa về easing không bình thường, mình thấy rất tâm đắc nên shortnote lại:

Quantitative Easing (Nới lỏng định lượng): Là khi ngân hàng trung ương mua vào các giấy tờ có giá (trái phiếu, MBS, …) từ đó làm tăng base money (lượng tiền cơ sở) đồng thời làm giảm lãi suất dài hạn. Balance sheet của NHTW cũng sẽ tăng lên tương ứng. Đây là hình thức easing mà NHTW Mỹ – Fed đã sử dụng trong các gói QE1 – 300 tỷ, QE2 – 600 tỷ, QE3 – 45 tỷ USD/tháng và cả QE4 – không giới hạn mới công bố hôm 23/03, nó cũng là cách mà BOJ, ECB đang sử dụng.

Qualitative Easing (Nới lỏng định tính): Là khi ngân hàng trung ương không thay đổi kích cỡ của balance sheet nhưng thay đổi cấu trúc của nó. Thường là mua vào các loại chứng khoán không thanh khoản và có rủi ro cao đồng thời bán ra trái phiếu chính phủ như cách Fed đã làm qua TSLF, mục đích là tránh bẫy suy kiệt tín dụng. Hoặc họ có thể mua trái phiếu kỳ hạn dài và bán ra trái phiếu kỳ hạn ngắn với quy mô tương đương, mục đích là vuốt lại đường cong lợi suất. Đây chính là gói Operation Twist – 667 tỷ $ mà Fed đã sử dụng trong năm 2011-2012 hay cách họ đã làm năm 1961-1965.

Như vậy ngoài Easing bình thường qua OMO, tái cấp vốn, tái chiết khấu thì chúng ta có 2 loại Easing bất thường trên. Tính đến thời điểm hiện tại Fed đã sài hết cả 3 kiểu, hy vọng trong đợt khủng hoảng Covid này chúng ta không thêm một định nghĩa Easing mới nào.

CategoriesBài viết vĩ mô

Những công cụ đặc biệt của Fed

Trong một nền kinh tế vận hành bình thường, chủ yếu các Ngân hàng trung ương (NHTW) điều hành chính sách tiền tệ của mình thông qua việc điều phối cung tiền trên thị trường mở (OMO) và từ đó đảm bảo lãi suất thị trường gần với lãi suất cơ bản (mục tiêu) mà mình mong muốn. Với Fed nhiệm vụ đó chính là Effective Federal Funds Rate (lãi suất hiệu lực) nằm trong vùng Fed Fund Rate Target (lãi suất mục tiêu) mà Fed công bố ra thị trường.

Tuy nhiên lãi suất mục tiêu mà các NHTW công bố thường là lãi suất ngắn hạn, trong đó hầu hết đều là các lãi suất qua đêm. Để bảo vệ mức lãi suất này, các NHTW sẽ mua/bán các loại trái phiếu chính phủ ngắn hạn (thường là kỳ hạn 1-3 tháng) vì lợi suất của các loại trái phiếu này phản ánh chính xác nhất lãi suất ngắn hạn mà NHTW muốn bảo vệ.

Continue reading
error: Nội dung đã được bảo vệ!